Τα σοσιαλιστικά κόμματα στην Ευρώπη ηττήθηκαν πριν χάσουν στις εκλογές
Δημοσιεύουμε ολόκληρη την ομιλία του υπουργού Προστασίας του Πολίτη Χρήστου Παπουτσή, στην τελευταία συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ στην Αθήνα, μιας και ήταν απ’ αυτές που συζητήθηκαν ιδιαίτερα στο χώρο του ΠΑΣΟΚ και δείχνουν τον δρόμο για την έξοδο απ’ την κρίση.
Ολόκληρο το κείμενο της ομιλίας του κ. Παπουτσή είναι το ακόλουθο:
«Η χώρα βρίσκεται σε έκτακτη κατάσταση. Ουδείς μπορεί να προδιαγράψει με ακρίβεια ποιο θα είναι το ευρωπαϊκό περιβάλλον και η εσωτερική κατάσταση τις επόμενες εβδομάδες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται εν μέσω μεγάλης αβεβαιότητας και αδυναμίας να αντιμετωπίσει την κρίση χρέους.
Εδώ και πολλά χρόνια είχαμε επισημάνει τις αδύναμες πλευρές της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης και της Συνθήκης του Μάαστριχτ. Δυστυχώς, ήρθαν τώρα στην επιφάνεια.
Η Ευρώπη προχώρησε στη Νομισματική Ένωση αλλά δεν προχώρησε στην Οικονομική Ένωση. Κι όσο δεν προχωρούν με ταχύτητα, με αποφασιστικότητα σε νέους θεσμούς της Οικονομικής Ένωσης της Ευρώπης, θα δυσκολεύεται πολύ η EE ν' αντιμετωπίσει τις κερδοσκοπικού χαρακτήρα επιθέσεις, τις οποίες κάνουν οι αγορές, εναντίον των επιμέρους κρατών.
Σ' αυτό το ευρωπαϊκό πλαίσιο, που είναι ένα πλαίσιο που ξεπερνάει και τις δυνάμεις του πολιτικού κόσμου στην Ελλάδα. Εμείς δεν έχουμε κανένα άλλο περιθώριο πέραν του να συνεχίζουμε τον αγώνα για τη διάσωση της χώρας. Και μάλιστα σε ένα πλαίσιο εξαιρετικά απαιτητικό προκειμένου να δίνουμε τη δυνατότητα στα άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εκφράζουν την αλληλεγγύη τους.
Αυτό όμως, φέρνει επιπλέον δυσκολίες σ' εμάς. Γιατί η δική μας προσπάθεια, η προσπάθεια του ελληνικού λαού αξιολογείται όχι μόνο από τις κυβερνήσεις και τα θεσμικά όργανα της Ένωσης. Αλλά αξιολογείται από τα Κοινοβούλια, δηλαδή από κάθε πολιτική ομάδα, μικρή ή μεγάλη πολιτική ομάδα του κάθε εθνικού Κοινοβουλίου, πολλά εκ των οποίων, στηρίζουν κυβερνήσεις συνεργασίας με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Ουδείς μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια λοιπόν ποιο θα είναι το ευρωπαϊκό πλαίσιο τους αμέσως επόμενους δύο μήνες.
Εκείνο που έχει αξία είναι να έχει διασφαλισθεί η πορεία της χώρας στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι, να αποκατασταθεί η ισορροπία στο Ευρωπαϊκό Θεσμικό Οικοδόμημα και η Ελλάδα να βαδίζει με σταθερά βήματα στο δρόμο της ανάκαμψης.
Η Ελλάδα χωρίς καμία αμφιβολία, θα διασωθεί εφ' όσον διασωθεί η Ευρώπη. Και εφ' όσον η Ελλάδα σ' αυτό το πλαίσιο συνεχίσει να υλοποιεί το πρόγραμμα για το οποίο έχουμε δεσμευτεί.
Αναφέρθηκε σε αυτό νωρίτερα ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης , θ' αναφερθώ κι εγώ... Τα σοσιαλιστικά κόμματα στην Ευρώπη ηττήθηκαν πριν χάσουν στις εκλογές. Ηττήθηκαν καθώς κυβερνούσαν. Γιατί οι κυβερνητικές πρακτικές και επιλογές επέτρεψαν στην αγορά και την κοινωνία να κερδίζουν την ιδεολογική και πολιτική ηγεμονία οι απόψεις του νεοφιλελευθερισμού.
Ηττήθηκαν όταν επέτρεψαν την αποδόμηση του κράτους πρόνοιας και την επικράτηση της παγκοσμιοποίησης χωρίς δημοκρατικό και κοινωνικό έλεγχο.
Όσον αφορά την πολυδιαφημισμένη κεντροαριστερά, αυτή η οποία ανασύρεται κάθε φορά που έχουμε ανάγκη για κάποιο άλλοθι για κάποια δεξιότερη πολιτική. Εγώ θέλω να πω ότι έχει πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά από χώρα σε χώρα. Για τη χώρα μας, για την δική μας παράταξη, για τη σημερινή συγκυρία, προτιμώ να μην αναφέρομαι στην κεντροαριστερά.
Ο κεντρώος χώρος πάντα θα αποτελεί το κεντρικό κορμό της μεγάλης δημοκρατικής παράταξης. Και η αριστερά σε επίπεδο αρχών και ιδεών θα είναι πάντα ζωντανή στην ψυχή , στη συνείδησή μας, στην πολιτική και κοινωνική μας συμπεριφορά.
Στο επίπεδο της εφαρμοσμένης Κυβερνητικής Πολιτικής , όμως, ας αρκεστούμε σήμερα σε ρεαλιστικές προσεγγίσεις, στην επιδίωξη του αποτελέσματος και των στόχων, με γνώμονα το μείζον συμφέρον της χώρας, τη συνοχή της κοινωνίας και τις λειτουργίες του Δημοκρατικού Πολιτεύματος.
Κι ας εξαντλούμε σε κάθε μας βήμα όλα τα περιθώρια που μπορούμε για να αποκαθιστούμε την κοινωνική δικαιοσύνη, εκεί που έχει ακυρωθεί. Ας επιμένουμε να στεκόμαστε κοντά σε όσους έχουν ανάγκη, σ' αυτή τη δύσκολη περίοδο για όλους τους πολίτες.
Το αποτέλεσμα για την κοινωνία θα είναι ολοένα και πιο επώδυνο, εάν δεν καταφέρουμε άμεσα, τώρα, εδώ και τώρα, με κάθε τρόπο, να πυροδοτήσουμε μια αντικυκλική πολιτική στην οικονομία και να επαναλειτουργήσει η αγορά, να ενισχύσουμε τους μικρομεσαίους και τα μεσαία στρώματα της κοινωνίας. Να ενισχύσουμε τους χαμηλόμισθους, τους χαμηλοσυνταξιούχους, τους ανέργους. Διαφορετικά, θα εγκλωβιστούμε στην ύφεση για πολύ χρόνο.
Δεν υπάρχουν μεγάλα περιθώρια διαπραγμάτευσης στο μέλλον. Τώρα είναι η ώρα! Πράγματι έχει δίκιο ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης , ο Βαγγέλης Βενιζέλος. Οι επόμενες εβδομάδες, για την όποια διαπραγμάτευση «καθ οδόν» στη διαδικασία προσαρμογής της οικονομίας.
Και δεν υπάρχει διαπραγμάτευση χωρίς κόκκινες γραμμές. Γιατί στόχος μας είναι να σωθεί η χώρα αλλά μαζί με τους πολίτες της. Να σωθεί η Ελλάδα αλλά να σωθούν και οι Έλληνες. Να περάσουμε όλοι μαζί στην απέναντι πλευρά της ανάκαμψης και της προόδου. Να μην αφήσουμε πίσω μας τις αδύναμες κοινωνικά ομάδες. Γι αυτό λοιπόν υπάρχουν και κόκκινες γραμμές και ιδεολογία.
Για το ΠΑΣΟΚ κόκκινη γραμμή είναι, ελπίζω να συμφωνούμε όλοι μας, το κοινωνικό κράτος, η κοινωνική αλληλεγγύη ...
Ακόμη και σε αυτές τις τρομερά δύσκολες συνθήκες πρέπει να εξαντλούμε τα περιθώρια. Όλες τις δυνατότητες για τη διατήρησή τους.
Στη δίχρονη προσπάθεια του ΠΑΣΟΚ ο πρόεδρος αναφέρθηκε αναλυτικά και εκτεταμένα με πολύ καθαρή γλώσσα. Λέγοντας πραγματικά την αλήθεια, μιλώντας για τις δυσκολίες, τις προσπάθειες, τα λάθη, τις δυσκολίες τις οποίες δεν μπορούσαμε να έχουμε προβλέψει. Η πραγματικότητα είναι ότι όλοι μας, ο καθένας με τον δικό του τρόπο έδωσε τη μάχη του και στήριξε αυτή την προσπάθεια.
Σε ό,τι με αφορά, ανεξάρτητα από τη δική μου κριτική και τις θέσεις μου για τις οποίες κάποιοι επιτρέψτε μου να πω, φιρφιρίκοι, πίσω από τις κουρτίνες της εξουσίας, ζήτησαν και τη διαγραφή μου χτυπώντας το χέρι στο τραπέζι. Εγώ στήριξα και στηρίζω τη δίχρονη προσπάθεια της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ. Το αποτέλεσμα αυτής της προσπάθειας είναι ότι η χώρα δεν χρεοκόπησε, ότι η Ελλάδα είναι όρθια και διαπραγματεύεται το μέλλον της με επιτυχία μέχρι στιγμής.
Αυτό οφείλεται στις θυσίες του ελληνικού λαού, στις προσπάθειες όλων μας. Είναι ανήθικο να λιγοψυχήσω τώρα. Ναι, λάθη υπήρχαν και αλλαγές πρέπει να γίνουν. Αλλά ο αγώνας δεν ήταν μάταιος. Και δεν είναι μάταιος.
Θα ήταν επίσης ανέντιμο να ξεχνάμε ότι τίποτα δεν θα 'χαμε πετύχει χωρίς την καταλυτική παρουσία , το διαπραγματευτικό ρόλο και τη διεθνή υποστήριξη που προσέφερε προσωπικά ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου. Όπως θεωρώ και συνεχίζω να θεωρώ ότι είναι πολύτιμος ο ρόλος του, η παρουσία του και η συνδρομή του και σήμερα , τόσο στην κυβέρνηση Παπαδήμου όσο και στο ΠΑΣΟΚ και στις μελλοντικές κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ.
Βρισκόμαστε ήδη σε άλλη εποχή. Τίποτα δεν θα είναι το ίδιο με το παρελθόν. Τίποτα δεν θα είναι το ίδιο για την ηγεσία , τις δομές και τη λειτουργία του κόμματος.
Το θέμα της ηγεσίας δεν είναι θέμα προσώπων. Είναι ένα ζήτημα βαθιά πολιτικό και ιδεολογικό που έχει άμεση σχέση με την πολιτική φυσιογνωμία του Κινήματος. Όπως έχει σχέση και με την επιλογή για το ποιες κοινωνικές δυνάμεις θέλουμε να εκφράζει το ΠΑΣΟΚ , στο σημερινό πλαίσιο. Και εδώ χρειάζεται και μια αποσαφήνιση μεταξύ μας. Για παράδειγμα...
Εγώ πιστεύω στην αναγκαιότητα ενός μεγάλου ισχυρού ΠΑΣΟΚ , βασικού κορμού της μεγάλης δημοκρατικής παράταξης. Δεν οραματίζομαι τη δημιουργία νέων σχηματισμών.
Εγώ πιστεύω στην αξία της οργανωμένης πολιτικής δράσης , στην αξία της εσωτερικής δημοκρατικής λειτουργίας των κομμάτων και στη διαρκή ιδεολογική δουλειά για τη διαμόρφωση της πολιτικής συνείδησης των στελεχών και την πολιτική ενότητα του ΠΑΣΟΚ.
Εγώ πιστεύω στη δημιουργική πολιτική σχέση του Κόμματος με την κοινωνία των πολιτών, με ισχυρά αυτόνομα και σύγχρονα συνδικάτα και επαγγελματικές ενώσεις, με τις οργανώσεις της νεολαίας. Πιστεύω στην ανάδειξη ενός νέου, σύγχρονου φοιτητικού συνδικαλισμού.
Πιστεύω σε μια νέα σχέση ισορροπίας ανάμεσα στο τραπεζικό σύστημα και στην πραγματική οικονομία.
Για παράδειγμα στο χώρο ευθύνης μου, εγώ επιμένω να αρνούμαι τη λογική του αστυνομικού κράτους. Και επιμένω στην αξία των κατακτήσεων του λαού , όπως αυτές κατοχυρώνονται στο Σύνταγμα όσον αφορά τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των πολιτών. Και πιστεύω στην ήπια διαχείριση των κοινωνικών αγώνων.
Δεν έχω αισθανθεί όμως και το λέω με λύπη αυτό, ότι όλοι μας συμμεριζόμαστε τις ίδιες αξίες. Και ότι έχουμε τις ίδιες προσεγγίσεις. Για αυτό χρειάζονται αποσαφηνίσεις μεταξύ μας.
Γιατί η ενότητα του παρόντος και του μέλλοντος πρέπει να βασίζεται στην επιβεβαίωση των αρχών και των αξιών του Κινήματός μας.
Γιατί πρέπει να βασίζεται ξανά σε αυτό που όλοι μας πιστέψαμε. Ότι το ΠΑΣΟΚ είναι ένα μεγάλο δημοκρατικό Κίνημα που στηρίζεται στον ίδιο τον ελληνικό λαό, στην ίδια τη δημοκρατική συνείδηση των πολιτών. Από εκεί αντλεί δύναμη. Από εκεί αντλεί τη δυνατότητα να συγκρούεται με τα όποια συμφέροντα αντιπαλεύονται την πορεία της χώρας.
Στη διαδικασία εκλογής προέδρου ο καθένας μας , προφανώς, έχει δικαίωμα συμμετοχής. Όπως με σαφήνεια προβλέπεται στο Καταστατικό. Με αποδεκτές υποψηφιότητες εκείνες που υποστηρίζονται από τον απαιτούμενο αριθμό μελών του Εθνικού Συμβουλίου. Με εκλογή από τη βάση. Με καθαρές και έντιμες δημοκρατικές διαδικασίες.
Η «αλα-καρτ» εφαρμογή και ερμηνεία του καταστατικού , που ακούγεται, οι παρασκηνιακές διευθετήσεις κορυφής, ούτε τιμούν την παράταξη, ούτε μπορούν να εγγυηθούν την ενότητα του ΠΑΣΟΚ και την πορεία του στο μέλλον.
Η πρόταση του Προέδρου και του Πολιτικού Συμβουλίου ικανοποιεί το μεγαλύτερο μέρος των δικών μου θέσεων.
Συνεχίζω όμως να πιστεύω ότι θα ήταν ασφαλέστερο για τη χώρα, για το ΠΑΣΟΚ και για την επιτυχή διαχείριση της εξουσίας από την κυβέρνηση Παπαδήμου, εάν οι εσωκομματικές εκλογές πραγματοποιούνταν μετά τις εθνικές εκλογές με υπευθυνότητα και καθαρό τοπίο. Και είμαι βέβαιος ότι ο Βαγγέλης Βενιζέλος θυμάται ότι σε αυτή τη διευρυμένη συνεδρίαση του Πολιτικού Συμβουλίου, επιμένοντας εγώ σε αυτή την άποψη, έλεγα «επειδή ακριβώς γνωρίζουμε όλοι τη σημασία και την κρισιμότητα της διαπραγμάτευσης αυτών των μηνών για τη χώρα, θα ήταν άδικο να καεί οποιαδήποτε υποψηφιότητα, οποιουδήποτε συντρόφου. Και μάλιστα εκείνων που πρωταγωνιστούν στην προσπάθεια για τη διάσωση της χώρας». Δυστυχώς , δεν με άκουσαν.
Ο ίδιος ο πρόεδρος , επειδή ακριβώς είχε εκφράσει την πίστη του για τη διάσωση της χώρας, με προτεραιότητα την Ελλάδα, με προτεραιότητα την υποστήριξη της κυβέρνησης Παπαδήμου, με προτεραιότητα την ενότητα του ΠΑΣΟΚ, είπε σε όλους μας ότι είναι έτοιμος να δώσει εκείνος τη μάχη των εθνικών εκλογών και αμέσως μετά να ξεκινήσουν όλες οι διαδικασίες που προβλέπονται από το Καταστατικό για την εκλογή προέδρου. Όμως, δυστυχώς, δεν υπήρξε συμφωνία. Υπήρξε είτε η επιμονή για το Μάρτιο, πριν τις εθνικές εκλογές, είτε βεβαίως εκ των πραγμάτων, η πρόταση του Βαγγέλη Βενιζέλου «εδώ και τώρα». Μια λογική πρόταση , αφού εξάλλου ο ίδιος έπρεπε να χειριστεί όλα τα μεγάλα προβλήματα της αμέσως επόμενης περιόδου. Και σήμερα είμαστε εδώ μπροστά σε μια νέα πρόταση, η οποία διαμορφώθηκε αφού περάσαμε και μια εβδομάδα συζητώντας για την έννοια του «υποψήφιου πρωθυπουργού».
Στις σημερινές διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες της χώρας, μέσα στην αβεβαιότητα και τις αδυναμίες της ελληνικής διοίκησης , της οικονομίας και τις αντοχές της κοινωνίας μας , η έννοια του υποψήφιου πρωθυπουργού οδηγεί σε ψευδοδιλλήματα. Γιατί πρώτα απ όλα προϋποθέτει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης μετά τις εθνικές εκλογές.
Και το πιθανότερο, αυτή είναι δική μου προσέγγιση, είναι μετά τις εθνικές εκλογές για τον υποψήφιο πρωθυπουργό να απαιτείται η συναίνεση και άλλων κομμάτων.
Για αυτό θεωρώ ότι μπήκαμε σε μια ατέρμονη διαδικασία. Κατά τη γνώμη μου, όχι την καλύτερη για εμάς, για το ΠΑΣΟΚ, για τη χώρα.
Αλλά ισορροπεί , μέσα από τις πολύ πιεστικές απόψεις και προτάσεις, οι οποίες ακούστηκαν, μια πρόταση του Προέδρου μας, που είναι για ακόμη μια φορά μια πρόταση πολιτικής υπέρβασης, εντιμότητας και γενναιότητας, με γνώμονα το συμφέρον της χώρας και το συμφέρον του Κινήματός μας.
Και ελπίζω όλοι μας να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων και της ευθύνης που μας αναλογεί.
Έτσι κι αλλιώς το ΠΑΣΟΚ, αυτό το μεγάλο λαϊκό Κίνημα δεν είναι απλά ένα καλό μαγαζί γωνία, που προσφέρεται για πάσης φύσεως επένδυση.
Το ΠΑΣΟΚ είναι και θα παραμείνει ταυτισμένο με τα όνειρα , τις ελπίδες, τις μικρές και μεγάλες επιδιώξεις εκατομμυρίων ελλήνων για μια καλύτερη ζωή σε μια Ελλάδα με ανάπτυξη και κοινωνική δικαιοσύνη.
Και εμείς , όλοι μας, ο καθένας ξεχωριστά, από το δικό του μετερίζι, με τη δική του ευθύνη, έχουμε τη μεγάλη και συλλογική ευθύνη να δικαιώσουμε αυτές τις προσδοκίες.
Σας ευχαριστώ».
